Clorhexidina

Chloorhexidine is verkrijgbaar in verschillende farmaceutische vormen, geschikt voor verschillende klinische behoeften:

• Chloorhexidine-mondwater (0,10%–0,20%)
• Tandfloss of tandpasta met chloorhexidine 
• Chloorhexidine mond- of tandgel
• Chloorhexidine antiseptische spray
• Chloorhexidine-shampoo
• Chloorhexidine huidoplossing of voor medisch gebruik.

Chloorhexidine is met name geïndiceerd voor:

• het voorkomen en behandelen van gingivitis en parodontitis;
• het verminderen van tandplak en tandvleesontsteking;
• mondhygiëne na tandheelkundige ingrepen (extracties, implantaten, parodontale chirurgie);
• het behoud van de gezondheid van het mondslijmvlies bij patiënten met slechte mondhygiëne of een hoog risico op infecties;
• het onder controle houden van tandvleesbloedingen en bacteriële slechte adem.

De klinische belangstelling voor chloorhexidine vloeit niet alleen voort uit de antimicrobiële werking ervan, maar ook uit het veiligheidsprofiel, mits correct en gedurende beperkte periodes gebruikt. Commerciële producten in de vorm van mondwater met chloorhexidine zijn zo samengesteld dat de antiseptische werking wordt gemaximaliseerd en bijwerkingen tot een minimum worden beperkt, waarbij ze vaak zijn verrijkt met verzachtende, samentrekkende of remineraliserende middelen.

Het toedieningsschema varieert afhankelijk van de concentratie en het product. 

Bijvoorbeeld mondwater met chloorhexidine: spoel gedurende 1 minuut met 10-15 ml onverdunde oplossing, tweemaal daags, na de maaltijd, gedurende 7-14 dagen. Na gebruik moet de oplossing worden uitgespuugd zonder met water te spoelen en zonder deze in te slikken.

Het gebruik van chloorhexidine is gecontra-indiceerd in geval van:

• bekende overgevoeligheid voor chloorhexidine of voor een van de hulpstoffen;
• kinderen jonger dan 6 jaar (voor de meeste mondspoelingen);
• langdurig gebruik zonder medisch advies.

Het wordt aanbevolen om de tanden te poetsen vóór het spoelen, met een tussenpoos van ten minste 30 minuten, aangezien sommige tandpasta's de werkzaamheid van chloorhexidine kunnen verminderen. 

De aanwezigheid van ingrediënten zoals zinkcitraat, xylitol, klei of plantenextracten draagt bij aan de verdraagbaarheid en de verzachtende werking op het tandvlees.

Bijwerkingen zijn over het algemeen lokaal en van voorbijgaande aard:

• tijdelijke smaakveranderingen;
• een branderig gevoel of ongemak in de mond;
• tijdelijke verkleuring van de tanden, de tong of vullingen;
• lichte droge mond.

Deze bijwerkingen nemen meestal af of verdwijnen na het stoppen met het gebruik.

Chloorhexidine kan een wisselwerking hebben met anionische stoffen in tandpasta of andere mondverzorgingsproducten, waardoor de werkzaamheid ervan afneemt. Er zijn geen significante interacties met voedingsmiddelen beschreven, maar het wordt aanbevolen om onmiddellijke consumptie van vloeistoffen of voedsel na het spoelen te vermijden.

Systemische overdosering is onwaarschijnlijk, dankzij het plaatselijke gebruik. Het per ongeluk inslikken van grote hoeveelheden kan leiden tot maag- en darmklachten, misselijkheid of braken, waarvoor medisch onderzoek nodig is.

Producten die chloorhexidine bevatten, moeten bij kamertemperatuur worden bewaard, beschermd tegen licht en vocht, in de goed gesloten originele verpakking. Buiten het bereik van kinderen bewaren.

• PubMed, Chloorhexidine in de tandheelkunde: farmacologie, toepassingen en bijwerkingen
• ScienceDirect, Effecten van een mondwater met chloorhexidine op de klinische parameters van gingivitis, tandplak en polymorfonucleaire leukocyten in de mond
• PubMed, Huidige toepassingen van chloorhexidine bij de behandeling van aandoeningen in de mond: een narratieve analyse
• MDPI, De effectiviteit van chloorhexidine na kaakchirurgische ingrepen bij wondgenezing: systematische review en meta-analyse